Sa vlen prona juaj

Ndoshta keni tashmë një shifër — nga një kalkulator online, nga banka ose nga një bisedë në lagje. Kjo është një pikënisje e arsyeshme dhe ne fillojmë me kënaqësi prej saj. Vlerësime të tilla punojnë pothuajse të gjitha me të njëjtën metodë: i krahasojnë të dhënat tuaja me transaksione të objekteve të ngjashme. Për një banesë të zakonshme në pronësi, në një vendndodhje të zakonshme, kjo del mjaft saktë.

Atë që një shifër e tillë nuk mund ta japë, e thonë vetë ofruesit e saj. UBS shkruan se vlerësimi hedonik mund „të devijojë deri në 20% nga vlera reale e tregut“. Shërbimi i krahasimit Moneyland përmend të njëjtin diapazon. Comparis e quan rezultatin e vet „vlerë orientuese online“ dhe thekson se për një çmim shitjeje të besueshëm nevojitet shikimi në vend. Kjo nuk është kritikë ndaj kalkulatorëve — ata janë ndërtuar për orientimin e parë, dhe atë e japin.

Por te një shifër nuk shihet se sa mirë qëllon ajo në rastin tuaj. Një studim i Hochschule für Wirtschaft Zürich e ka përllogaritur këtë mbi rreth 280.000 transaksione zvicerane: te modeli hedonik, rreth 37 për qind e vlerave të vlerësuara gjenden brenda dhjetë për qind të çmimit të paguar realisht, ndërsa pak më shumë se një e treta devijon me më shumë se njëzet për qind. Për një pronë prej një milion e gjysmë, njëzet për qind janë treqind mijë franga. Prandaj pas shifrës vjen këqyrja në vend — dhe jo në vend të saj.

„Vlera“ e një prone nuk është një shifër e vetme. Në praktikën e vlerësimit dallohen disa lloje vlerash — vlera reale (Realwert), vlera e të ardhurave (Ertragswert), vlera residuale (Residualwert), vlera e tregut (Verkehrswert) dhe vlerësimi i çmimit të tregut. Cila prej tyre është e duhura varet nga qëllimi për të cilin ju nevojitet vlerësimi: një shitje kërkon një përgjigje tjetër nga një ndarje trashëgimie, një financim një tjetër nga një çështje tatimore.

Për një shitje vlen vlera e tregut: çmimi që pritet të arrihet në treg. Te një shtëpi njëfamiljare ose një banesë në pronësi, e mbështetim atë në çmime krahasuese dhe e verifikojmë me vlerën reale, pra me vlerën e tokës dhe të ndërtesës në gjendjen e saj të sotme. Te një pronë me të ardhura, në plan të parë është vlera e të ardhurave: çfarë sjellin qiratë në afat të gjatë. Ju merrni një diapazon dhe një rekomandim për çmimin e ofertës, me arsyetim. Prandaj në fillim qëndron pyetja se çfarë synoni, dhe jo plotësimi i një formulari.

Një vlerësim tepër i lartë ndoshta fiton një mandat, por juve ju kushton muaj në treg dhe në fund para. Një vlerësim tepër i ulët shet shpejt dhe nën vlerë. Ne ju tregojmë se si arrijmë te vlerësimi ynë, që të mund ta gjykoni vetë, në vend që të detyroheni ta besoni.