Shitja e një prone të trashëguar

Me vdekjen, trashëgimia kalon si tërësi, në bazë të ligjit, te trashëgimtarët; pronësia dhe të drejtat sendore të kufizuara kalojnë pa asnjë veprim tjetër. Por trashëgimtarët mund të disponojnë me një pasuri të paluajtshme vetëm kur kalimi i trashëgimisë është regjistruar në regjistrin e tokave (Grundbuch). Ky është hapi i parë, dhe ai nuk mund të anashkalohet.

Për regjistrimin nevojitet një vërtetim i trashëgimtarëve (Erbenbescheinigung) — në Basel-Stadt merret te Zyra e Trashëgimisë (Erbschaftsamt) — ose një aktim noterial i kalimit të trashëgimisë nga një noteri, krahas kësaj kërkesa për regjistrim në regjistrin e tokave, vlera sipas inventarit përkatësisht vlera tatimore dhe kopje të dokumenteve të identitetit. Për paraqitjen e kalimit të trashëgimisë mjafton një person i vetëm trashëgues; për ndarjen e mëvonshme të trashëgimisë duhet ta paraqesin kërkesën të gjithë së bashku.

Deri në ndarje, trashëgimtarët e bashkësisë së trashëgimtarëve (Erbengemeinschaft) janë pronarë të përbashkët dhe disponojnë së bashku me të drejtat e trashëgimisë. Për shitjen kjo do të thotë: njëzëshmëri. Një person i vetëm nuk mund të shesë, dhe as nuk mund ta tjetërsojë i vetëm pjesën e tij në pronë.

Nëse dikush bllokon, ka rrugë. Çdo bashkëtrashëgimtar mund ta kërkojë ndarjen në çdo kohë. Nëse një pronë nuk mund të ndahet në mënyrë të arsyeshme dhe trashëgimtarët nuk merren vesh se kujt i takon, ajo duhet të shitet dhe e ardhura nga shitja të ndahet — me kërkesë të një trashëgimtari, përmes ankandit. Dhe me kërkesë të një bashkëtrashëgimtari, autoriteti mund të caktojë një përfaqësim të trashëgimtarëve.

Pasuritë e paluajtshme u llogariten trashëgimtarëve sipas vlerës së tregut (Verkehrswert) që kanë në çastin e ndarjes — jo sipas vlerës tatimore, jo sipas vlerës në çastin e vdekjes. Nëse trashëgimtarët nuk mund të merren vesh për vlerën e llogaritjes, atë e vlerësojnë ekspertë të caktuar zyrtarisht. Pikërisht prandaj ia vlen një vlerësim i hershëm dhe i arsyetuar qartë: ai e parandalon konfliktin që përndryshe çon te ekspertiza.

Meqë ra fjala, vetë kontrata e ndarjes kërkon vetëm formën e thjeshtë me shkrim. Me akt publik noterial duhet të hartohet kontrata e shitblerjes, jo ndarja midis trashëgimtarëve.

Zyra e Trashëgimisë e Basel-Stadt-it harton një inventar për çdo rast vdekjeje të një personi me banim këtu, si dhe atëherë kur një person me banim diku tjetër lë pas një pronë në Basel. Për kohën e nevojshme, vetë zyra shkruan: derisa të hartohet inventari mund të kalojnë disa muaj, dhe derisa të mbyllet një rast trashëgimie duhen disa muaj ose edhe një vit, në raste të ndërlikuara më gjatë. Kësaj i shtohen për regjistrimin në regjistrin e tokave edhe rreth katër deri në tetë javë të tjera.

Asnjë burim zyrtar nuk përmend një kohëzgjatje të përgjithshme, dhe ne nuk shpikim një të tillë. Por radha është e përcaktuar: inventari, pastaj vërtetimi i trashëgimtarëve, pastaj regjistrimi i kalimit të trashëgimisë — dhe vetëm pas kësaj prona mund të shitet. Kush e di këtë herët, planifikon ndryshe.

Kjo zgjidhet, por kërkon kohë. Autorizimet lejohen në procedurën e regjistrit të tokave, dhe autorizimi mund të jepet në vetë kontratën e ndarjes së trashëgimisë. Nënshkrimet nga jashtë vendit, varësisht nga shteti i destinacionit, duhet të vërtetohen dhe të pajisen me apostilë ose të mbivërtetohen në rrugë konsullore. Në Basel-Stadt një vërtetim kushton 15 franga, një apostilë 20.

Se çfarë shkalle vërtetimi kërkon zyra e regjistrit të tokave për një autorizim të lëshuar jashtë vendit varet nga rasti konkret — këtë e sqarojmë paraprakisht, në vend që ta zbulojmë në ditën e aktimit noterial. Për pasojat tatimore për trashëgimtarët me banim jashtë vendit nuk shprehemi; kjo i takon një këshillimi tatimor ose juridik.

Kalimi përmes trashëgimisë nuk shkakton tatim mbi fitimin nga pasuria e paluajtshme (Grundstückgewinnsteuer) — ai shtyhet, nuk falet, dhe paguhet në shitjen e mëvonshme. Kalimet e pronësisë në kuadër të një ndarjeje trashëgimie janë në të dy Baselët të përjashtuara nga tatimi mbi kalimin e pronësisë (Handänderungssteuer). Në Basel-Stadt bashkëshortët dhe pasardhësit janë të përjashtuar nga tatimi mbi trashëgiminë, pasardhësit që nga viti 2003.

Ne nuk ndërmjetësojmë midis trashëgimtarëve dhe nuk marrim përsipër mediacion. Nëse mosmarrëveshja është e natyrës juridike, ajo i takon një avokateje ose një noteri. Detyra jonë është prona: ta vlerësojmë pastër, ta shesim pastër dhe t'ua bëjmë të kuptueshme të gjithë pjesëmarrësve se si formohet çmimi. Kjo nuk zgjidh asnjë konflikt, por ia heq atij bazën që lind nga niveli i ndryshëm i informimit.